संस्कृतम् - द्वितीयसत्र | Class 8 (Sanskrit)

एषः ग्रन्थः "संस्कृतम्" इत्यस्मिन् अष्टमकक्ष्यायाः द्वितीयसत्रार्थं विशेषतः निर्मितः अस्ति, यत्र संस्कृतशिक्षायाः विविधविषयाः सुव्यवस्थिततया समाविष्टाः सन्ति। अत्र विद्या, व्याकरणम्, कथाः, च शिक्षार्थिनां ज्ञानवृद्धये महत्त्वपूर्णं योगदानं कुर्वन्ति। व्याकरणभागे, "भाषासज्जता" इति अध्याये संबंधकभूतकृदन्तम्, हेत्वर्थकृदन्तम्, विध्यर्थकृदन्तम्, ह्यस्तनभूतकालः, तथा अव्ययानि च इत्यादयः नियमाः स्पष्टतया प्रतिपादिताः सन्ति। शिक्षार्थिनः एतेषां नियमानां अभ्यासं कृत्वा भाषादक्षतां सम्पूर्णतया अधिगच्छन्ति, यत् तेषां संस्कृतभाषायां प्रवाहं वर्धयति।
"सुभाषितानि" इति विशेषाध्यायः सम्पूर्णजीवनस्य सारं प्रस्तौति, यत्र ज्ञानं, मित्रतायाः महत्त्वं, परोपकारस्य उच्चादर्शः, च धार्मिकाचारस्य विशिष्टं स्थानं प्रदर्श्यते। अत्र परोपकाराय सतां विभूतयः इति सिद्धान्तः, तथा व्यवहारेणैव मित्राणि रिपवश्च जायन्ते इति सत्यं च स्पष्टीकृतम् अस्ति। एषः ग्रन्थः शिक्षार्थिनः स्व-अध्ययनं प्रोत्साहितुं सहायकः भवति, यतः "खेलमहोत्सवः" इत्यस्मिन् अध्यायः जीवने खेलस्य महत्त्वं तथा सर्वाङ्गीणविकासार्थं तस्य उपयोगितां दर्शयति। भारतीय सांस्कृतिकविरासतस्य पर्णपत्त्राणि, यथा "मनुष्यसिंहयो: मैत्री" तथा "प्रेरणादीपः चाणक्यः" इत्येतयोः कथाभिः, शिक्षार्थिनां विचाराणां विस्तारणाय, नैतिकमूल्यानां च ग्रहणााय मार्गं प्रशस्तं प्रदास्यन्ति। अतः एषः ग्रन्थः सम्पूर्णतः संस्कृत शिक्षायाः क्षेत्रे शिक्षार्थिनां विकासे अधिगते निस्सन्देहं मुख्यः साधनं अस्ति।